Jeferson Airplane

Oι Jefferson Airplane ή συντομευμένα JA είναι ένα από τα σπουδαιότερα συγκροτήματα του ροκ. Κυριάρχησαν στην αμερικανική μουσική σκηνή κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του '60 και θεωρούνται ως πρωτοπόροι του ψυχεδελικού ροκ.
Πρωτοσχηματίσθηκαν το 1965 στο Σαν Φρανσίσκο των ΗΠΑ και έπαιζαν ένα μείγμα φολκ και ροκ μουσικής, με επιρροές από το Ντίλαν, τους Βeatles αλλά και τους σπουδαίους τζαζίστες της εποχής. Την επόμενη χρονιά η τραγουδίστρια Σίνιε Άντερσον έμεινε έγκυος και επέστρεψε στο πατρικό της στο Όρεγκον, για να αντικατασταθεί από τη Γκρέης Σλικ. Η νέα τραγουδίστρια, πέρα από την εκπληκτική κοντράλτο φωνή της (για πολλούς η κορυφαία του ροκ μαζί με τη Τζάνις Τζόπλιν), έφερε από το προηγούμενο συγκρότημά της δύο τραγούδια που θα γίνονταν το σήμα-κατατεθέν των Jefferson Airplane, τα Somebody to Love και White Rabbit. Βασικός πυρήνας του συγκροτήματος θεωρούνται οι:
Γκρέης Σλικ (Grace Slick), φωνή - μέλος από το 1966.
Μάρτυ Μπέηλιν (Marty Balin), φωνή - ιδρυτικό μέλος. Αποχώρησε το 1970.
Γιόρμα Κόκονεν (Jorma Kaukonen), κιθάρα - ιδρυτικό μέλος.
Πωλ Κάντνερ (Paul Kantner), κιθάρα - η 'ψυχή' του γκρουπ, προσχώρησε δύο μήνες μετά τη δημιουργία του.
Τζακ Κάσαντυ (Jack Casady), μπάσο - μέλος από το 1966.
Σπένσερ Ντράηντεν (Spencer Dryden), τύμπανα. Μέλος από το 1966.
Όντας το σπουδαιότερο όνομα της Δυτικής Ακτής, οι JA αγόρασαν σύντομα το δικό τους χώρο στο Σαν Φρανσίσκο (το κτήριο στη Fulton Street 2400) και το μετέτρεψαν σε ένα είδος «μουσικού κοινοβίου», γύρω από το οποίο συσπειρώθηκαν δεκάδες μουσικοί και γκρουπ. Μέχρι και ο Μάνος Χατζιδάκις έζησε εκεί για μερικούς μήνες, στο διάστημα της ολιγοετούς αυτοεξορίας του στην Αμερική. Επιπλέον, τα μέλη τους συμμετείχαν παράλληλα και σε άλλα συγκροτήματα, όντας σε μία σχέση διαρκούς ανατροφοδότησης με το δημιουργικό οργασμό που συγκλόνιζε τη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ στα τέλη της δεκαετίας του '60, εν μέσω του πολέμου του Βιετνάμ και της αντιπολεμικής εξέγερσης των νέων. Μέχρι το 1972 που διαλύθηκαν, πέρασαν από τις γραμμές του συγκροτήματος πολλοί διαφορετικοί μουσικοί - άλλοι ευκαιριακά και άλλοι μονιμότερα, προσδίδοντας στον ήχο τα πιο πειραματικά και ψυχεδελικά χαρακτηριστικά που γνωρίζουμε σήμερα.
Μετά τη διάλυση του συγκροτήματος προέκυψαν διάφορα διάδοχα σχήματα από τα πρώην μέλη, με κυριότερα αυτά των Jefferson Starship και Hot Tuna. Κανένα όμως από αυτά δεν πλησίασε την καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία των JA.